36. Lên dây đàn Tranh Vọng Cổ

Cho đến bài số 35, chúng ta đã đề cập đến dây đàn Tranh Hò, Xự, Xang, Xê, Cống hay đọc theo nhạc Âu Mỹ là Sol, La, Đô, Ré, Mi .

Cách lên dây đàn theo lối trên dùng để đàn các bản đàn vui hay các bản theo điệu Bắc, nhạc Quảng trong nhạc Tài Tử Nam Bộ .

Để đàn các bản theo điệu Vọng Cổ, như Bài Lý Con Sáo Cải Lương, Ru Con Nam Bộ hay Lý Giao Duyên, Phụng Hoàng, Trường Tương Tư, 6 câu Vọng Cổ, v.v…, chúng ta phải nâng cung thứ hai (cung Xự hay La) của hệ thống dây Bắc nói ở trên lên cao thêm 3/4 cung và ta gọi cung mới này là cung Xư hay cung Si . Có người gọi cung Xư này là cung Y .

Có nhiều tài liệu về đàn Tranh nói khoảng cách giữa cung Hò, Liêu(Sol) và cung Xư (Si) là một cung rưỡi hay hai cung, trên thực tế, cao độ của nó khoảng 1 cung 3/4 .

Nếu chúng ta lên dây đầu tiên (Hò) cùng cao độ với cung Ré trong Tân Nhạc, thì cung Xư sẽ ở cao độ giữa cung Fa và cung Fa# . Năm cung Hò, Xư, Xang, Xê, Cống sẽ tương đương với cung nhạc Âu Mỹ là Ré, Fa-Fa#, Sol, La , Si .

Xin các bạn lưu ý, mặc dù chúng ta lên cao độ của dây Hò bằng cung Ré nhưng tên gọi của các cung Hò, Xư, Xang, Xê, Cống theo Tân Nhạc vẫn là Sol, Si, Đô, Ré, Mi .

Tới đây bạn sẽ đặt câu hỏi làm sao lên dây cho cao độ cao hơn cung Fa và thấp hơn cung Fa# .

Nếu các bạn xử dụng máy đo cung (accordeur électronique, Electronic tuner) cho đàn Guitare, thì chỉ cần lên dây theo Ré, Fa-Fa#, Sol, La , Si .

Nếu không, sau đây là âm thanh của các cung, các bạn có thể nghe theo trong khi lên dây đàn Tranh .

Paris 15 tháng 12, 2010

Phạm văn Vĩnh

%d bloggers like this: